Ktoś spoza planety. Spotkania z Edwardem Stachurą

ktosspozaAutor: Barbara Czochralska, 2014.

Edward Stachura jest najbardziej interesującym i najpopularniejszym poetą młodego pokolenia w Polsce. Książka „Ktoś spoza planety” ma charakter wspomnieniowy. Obejmuje moje spotkania i dyskusje z Edwardem Stachurą, zawiera także obszerną korespondencje z lat 1973-1979. Stachurę poznałam w 1973 roku w domu Zaiksu w Krynicy. Pisał on wtedy książkę „Wszystko jest poezja” i po długich rozmowach zaproponował mi współpracę przy tej książce. Występuję tam jako Biofizyk. Stachura pisał, że wszystko jest poezja i każdy jest poetą. Dla mnie, zajmującej się nauką, która przekształcała życie w rozumowanie logiczne, ta hipoteza Stachury była wspaniałym odkryciem, a on sam był Prometeuszem, który wprowadzał każdego człowieka w światło poezji, był kimś spoza planety. Barbara Czochralska

 

SPIS TREŚCI
Kim jest człowiek
Spotkanie
Samotność, w której brzmią organy
Ten, który sądzi
Z drugiej strony planety
Rysuję powietrze u Sarów
Patrzeć tak, żeby widzieć wieczność
Pożegnanie z Ann Arbor
Wiosna w Baltimore
W górach Sierra Madre
Powrót do domu
Spis ilustracji

Czytaj więcej...

Dzienniki. Zeszyty podróżne 1

okladka_dzienniki1Potocznie zwany zeszytami podróżnymi zbiór brulionów z zapiskami Edwarda Stachury obrósł już legendą. Pierwszy tom (z dwóch planowanych) ukazał się na początku listopada 2010. Zawierają zapiski z lat 1956-1973. Wyboru dokonał, przygotował z rękopisu do druku, okrasił przypisami i uzupełnił posłowiem Dariusz Pachocki. Dzienniki (podobnie jak Listy do pisarzy) ukazały się w wydawnictwie Iskry.

Sprawiedliwość należy oddać zbiorowi Poezja i proza (1982), w którym po raz pierwszy ukazał się spory wybór dzienników Stachury - przeszło 80 stron najciekawszych (i zdatnych do publikacji) fragmentów, natomiast w 1987 ukazał się jeden z brulionów w wersji facsymile w nakładzie 3 tyś. sztuk (więcej na ten temat w tym miejscu).

Stachura swoje zapiski prowadził w sposób, jakby myślał o ich publikacji. Z drugiej strony - wiele cech tych zapisków sprawia, że bardzo trudno je publikować. Literackie spostrzeżenia, fragmenty prozy przenikają się z prywatnymi notatkami, rysunkami, tekstem pisanym w różnych językach. Stachura wklejał fragmenty z gazet, pocztówki.

Tymczasem Dzienniki to czysty tekst. Daje to poczucie pewnego braku. Trudno jednak mieć o to pretensje, zważywszy, że jest to publikacja rzeczywiście unikatowa. Można sądzić, że w przyszłości otrzymamy do ręki bardziej kompletne wydanie, tymczasem został uczyniony duży krok. Zapiski skrywane do tej pory w archiwum Muzuem Literatury im. A. Mickiewicza przy warszawskim Rynku, po 31 latach od śmierci poety, ujrzały światło dzienne.

Przeczytaj wywiad z redaktorem Dzienników, Dariuszem Pachockim, zamieszczony na portalu Rzeczpospolitej.

Czytaj więcej...

Listy do Danuty Pawłowskiej

2007listydodanutyListy do Danuty Pawłowskiej zostały wydane w połowie sierpnia 2007 sumptem Państwowego Instytutu Wydawniczego (PIW). Poniżej zamieszczamy informacje o dziele przedstawione przez wydawnictwo.

Wspomnienie o Stachurze
i tekst Listy równoległe
Danuta Pawłowska-Skibińska
Wstęp i opracowanie Dariusz Pachocki
wydanie I
ilustracje czarno-białe
ISBN 978-83-06-030976

Książka ukaże się 14 sierpnia Do rąk czytelnika trafia książka szczególna. Zbudowana jest z dwu osobnych, wzajemnie się uzupełniających części. Edytorom od ponad dwudziestu lat ogłaszającym listy Edwarda Stachury, jak dotąd nie udało się zbudować dwugłosu. Pisarz pod koniec życia spalił listy kierowane do siebie (prócz tych, które pisał sam).

W przypadku poniższych listów pojawiła się możliwość częściowego zrekonstruowania korespondencyjnego dialogu. Adresatka listów wprowadza czytelnika w przestrzeń relacji pomiędzy korespondentami. Jednocześnie podejmuje starania odtworzenia brakującego elementu – listów do Stachury. Rekonstrukcję korespondencyjnego dialogu wspomaga wstęp adresatki, który opisuje historię znajomości. Istotnym elementem całości są komentarze, które zostały zbudowane, przede wszystkim, w oparciu o wspomnienia adresatki. Wszystko to sprawia, iż Danuta Pawłowska-Skibińska jest współautorką niniejszego tomu.

Prezentowany zbiór jest, jak dotąd, największym znanym pakietem listów Stachury do jednej osoby, ale też jest największym znanym pakietem rękopisów listów pisarza. Pomiędzy pierwszym listem, który został posłany 2 stycznia 1976 roku, a ostatnim z 18 września 1978 roku rozpościerają się 32 miesiące. W tym czasie Stachura wysłał 192 listy.

Czytaj więcej...

Moje wielkie świętowanie

2007mojewielkieMoje wielkie świętowanie to najnowsza książka z twórczością Stachury i pierwsza premiera zbioru opowiadań tego poety od trzydziestu lat. Znajduje się w niej kilkanaście opowiadań młodego Stachury, które nie pojawiły się w najpopularniejszych zbiorach, a często w ogóle - jak dotąd - nie doczekały się książkowej publikacji.

Fabuła książki przedstawia młodego człowieka żyjącego jakby poza światem, wrażenie bezdomności głównego bohatera jest motywem przewodnim tych opowiadań. Włóczęga zachwyca się światem, a każdą swoją myśl potrafi zapisać z niebywałą lekkością. Atrakcyjności książce dodaje jej względnie niewielka cena, dzięki której tym łatwiej wzbogacić z jej udziałem swoją domową biblioteczkę.

Czytaj więcej...

Stachura alias Sted

2006stachuraStachura alias Sted to podróż w świat Stachury, ale w sposób zupełnie inny, niż przyzwyczaiły nas naukowe opracowania filologiczne. Tym razem poznamy nie tylko kilka nieznanych szczegółów biografii poety, ale i kontekst historyczno-geograficzny. Sięgając po tę książkę należy się przygotować na to, że zostaniemy poprowadzeni kujawskimi ścieżkami Stachury, przez miejsca, gdzie pisał listy, grał w karty, gdzie prowadził dyskusje z dawnymi przyjaciółmi, gdzie czerpał pomysły i inspiracje do swej twórczości, zresztą - jak się okazuje - w znacznie większym stopniu, niż się mogło dotąd wydawać niezorientowanemu czytelnikowi.

Książka ta nie jest biografią, choć odnajdujemy tutaj wiele epizodów z jego życia, których próżno szukać w którejkolwiek z dotąd wydanych książek, łącznie z tymi, które wyszły spod pióra samego poety. Jest to raczej monografia związku Stachury z regionem. Świadectwo, że choć był obywatelem świata, miał również swoje rodzinne strony, o czym łatwo zapomnieć, błądząc w jego warszawskich, lubelskich czy grochowickich momentach biografii. Po tę książkę powinien sięgnąć każdy miłośnik Stachury, którego nie odpycha historyczna geneza miejsc i zdarzeń. Jest to też na pewno obowiązkowa pozycja każdego mieszkańca Kujaw, Aleksandrowa Kuj., Ciechocinka, czy Torunia...

Czytaj więcej...

Listy do pisarzy

okladka_listydopisarzyListy do pisarzy wydane w lutym roku 2006 przez wydawnictwo Iskry. Publikację listów planowano już w związku z wydaną po raz pierwszy w 1982 "dżinsową" Poezją i prozą, jednak udało się to dopiero teraz.
Listy są jednym z grubszych wydań książkowych twórczości Edwarda Stachury. Ukazują poetę bardziej autentycznego, sięgają w głąb osobowości pisarza. Ukazują jego charakter i życie codzienne, o których nieczęsto pisał w swoich dotychczas publikowanych dziełach.
Forma tej książki, formatowanie tekstu, sprawia, że listy czyta się przyjemniej. Opatrzone są one również wnikliwym opracowaniem naukowym, które stara się ukazać to, co trudno wyczytać z samej ich treści.
Zakup książki jest godny polecenia również z tego względu, że zainteresowanie publikacją może skłonić tych, którzy ją opracowali, do nieprzerywania pracy i - być może - wydania jakiejś części spoczywających w archiwum Muzeum Literatury w Warszawie dzienników.

Czytaj więcej...

W ramach Stachuriady polecamy szczególnie:

bruno

belon

harasymowicz